Maradjao karadjao, Pilipinas!

Welcome to the online home of the Pidjangas from the Municipality of Mainit, Surigao del Norte, PHILIPPINES . Pidjanga, Pedianga, Pijanga, Pedjanga... amo ra ton... gikan sa ato danao! For comments and suggestion contact me at pidjanga@gmail.com.

Google the Pidjanga Blog's over 1,000 articles


Article 1: PALHI

Minainit Folk Beliefs Series
Contribution by: Ranulfo Banzon Lincuna

Palhi an lugar...
Kun ajo-an (arang na-disgrasya). May mga naghuya na nagsan-pangajo nan "kinabuhi".
"Dong moagi kaw gani did-on sa Utod na Bukid, paghinay pagmaneho kay ajo-an did-on!"
(Pidjanga notes: madisgrasya gadjud kun di mag-ignay)

Kun tawhan. May "tawo" na dili parehas nato na naghuya sa lugar na kasagaran mandapat:
"Si Mano Awing nahiwi an baba kay mabujong kon moagi sa tungod nan dayakit"
(Pidjanga notes: Umay pagka-tawo an tawag kinta, poreso, pareha ra dato. Hehehe)

Kun minoon kaw. Kalit lamang kaw mawaya nan di na makamatok.
"Nadugay si Tikboy makauli kabii kay waya na makasubay nan sakto na dayan kon diin na sija nahiabot may naagihan kuno na tubig kutob tuhod na waya nija maagihi sa una. An ija tag himo, ija tagbaliskad pagsub-ot an ija baro, adecer pa nija himatikdi na sa may tulay na sija nan suba nan Bitan-ag lapas sa sementeryo."
(Pidjanga notes: Kun arang na kabayong, adto gadjud sa pangpang singod)

Kun may nagsan-hugom.
"Pag-agi nila Bodik sa may kilid nan acacia inkabatian nila na may nuhugom. Paspas dayagan daya singgit nan 'jari balibayon, jari ahos!' "
(Pidjanga notes: Kun may hangin, "muhagas" man gadjud an mga dahon)

Fpr more contribution email me at pidjangaATgmailDOTcom

An mga Mananap sa Mainit

Initiated by: Ranulfo Banzon Lincuna
Source: Mainitnon Gihapon Facebook Group

Mamang (Insects)
  1. Mayajing (bee)
  2. Kujamis (stingy bee)
  3. Suyom/mamang (black ant)
  4. Samboyanay (dragon fly)
  5. Kayambuto(big black ants)
  6. Abatud (beetle pupae)
  7. Bagang (beetle)
  8. Timos (mole cricket)
  9. Uyangito (scorpion)
  10. Kijumad - newly hatched lice
  11. Baboy-baboy - found in fine dry sand
  12. Amimispis(night cricket)
  13. Gangis (cicada)
  14. Labod (millipede)
  15. Uyahipan (centipede) - with poisonous claws
  16. Hilam (mosquito)
  17. Tighod(stingy earthworm)
  18. Hanlop - annoying small insect usually found in hen's nest
  19. Tungaw (chiggers) - very fine insect that lodged on skin)
  20. Organo (june beetle)
  21. Kaba-kaba (butterfly)
  22. Bombus (bumblebee, sipping nectar bee)
  23. Lagong (adult fly)
  24. Uyod (worm)
  25. Amomo-ong (stingy big ants)
  26. Lapinig (stingy bees)
  27. Ampo (praying mantis)
  28. Duyon (locust)
  29. Aninipot (firely)
  30. Takdo (click beetle)
  31. Tajako (japanese snail)
  32. Sambing o sapiring (moth caterpillar)
  33. Apan (grasshopper)
  34. Bijaw or dijaw (jewel beetle)
  35. Hurmigas (small red ants)
  36. Purgas (flea)
  37. Garapata (tick)
  38. Amomongos (ant) -gamatut na mamang na arang kasakit mamanga
Hajop
  1. Hagwason (cobra)
  2. Hugos
  3. Ibid
  4. Tambukaka (flying lizard)
  5. Alimatok (leech)
  6. Tambilayang (flying lizard)
  7. Kigwa (pinworm)
  8. Kagwang (flying lemur)
Isda (Fish)
Resident, Non-Migratory Fish:
  1. Pidjanga (mabaw) - Glossoqobius giurus (White goby/biyangputi/pidjanga)
  2. Bugwan - Ophiocara aporos (Mud gudgeon/Palawan)
  3. Hayuan - Ophicephalus striatus (Mudfish /dalag)
  4. Bugwan - Hypseleotris agilis (Goby-endemic)
  5. Pantat - Clarias sp. (Catfish/hito/pantat)
  6. Gourami - Anabas testudineus (Climbing perch/martiniko/bakag)
  7. Gabot - Puntius binotatus (Pait-Pait)
Migratory Fish
  1. Bangus - Chanos chanos (Milkfish/bangus)
  2. Bayanak - Mugil sp. (Mullet/bayanak)
  3. Gingao - Lutjanus argentimaculatus (Golden snapper/gingao)
  4. Gingao (puya) - Lutjanus johni (Red snapper/agba-on)
  5. Kasili - Anguilla sp. (Eel/kasili)
  6. Kikilo - Scatophagus argus (Spadefish/Kitang/Kikilo)
  7. Bakoko (?) - Caranx sp. (Jack/lengob/ampalan)
  8. Bolinao - Athenira sp. (Silverside/bolinao)
  9. Sinagus sp. (Rabbitfish/dayag bagu)
Introduced Species
  1. Tilapia - Oreochromis mossambica
  2. Tilapia - Oreochromis nilotica
  3. Karpa - Cyprinus carpio (Common carp)
  4. Snakeskin gourami - Trichogaster pectoralis (Gourami /Plasalit)
  5. Giant gourami - Osphronemus gorami

Minainit 501

Source: Mainitnon Gihapon Facebook Group
2-5 October 2011
  1. pagkadabadaba
  2. hingag
  3. nagduga
  4. naghisa
  5. bahak
  6. karamyag
  7. bakeng
  8. hugitob
  9. tayaban
  10. hunay
  11. dawo
  12. kijugmod
  13. pintok
  14. sikad
  15. hagsak
  16. gujod
  17. nahiligad
  18. kalimutaw
  19. hingu-od - tag-hingud-an an pidjanga na pinaksiw
  20. gitukon
  21. simud
  22. tuyabaw
  23. nahisapdok
  24. nahimaya
  25. boyus
  26. nukarag
  27. logud
  28. hapyas
  29. nukutang
  30. nagdagodo
  31. dupas
  32. nagkakaras
  33. katoy
  34. naghimos
  35. nagbukyas
  36. turagong
  37. sagda/insagdahan
  38. mino
  39. lipot/naglinipotlipot
  40. ig-ig/nagig-ig
  41. toratoy
  42. liskog
  43. bojung
  44. ki-ki
  45. hungab
  46. sasahan
  47. bakero
  48. naglunang
  49. tagtusod
  50. taglapu
  51. namid-as
  52. naglimid
  53. ayut
  54. sam-id
  55. ginga
  56. nagtinga
  57. ngayagngag
  58. sulirap
  59. hinamhinam
  60. hinok-hinok
  61. katag
  62. hakohako
  63. banolii
  64. tadjhop
  65. likod-likod
  66. katumanan
  67. tagdaman-daman
  68. nagbiti-biti(ra an tabi)
  69. nagtikpaw-tikpaw
  70. nagbinatbatay
  71. tagodaya
  72. Timod
  73. Kalit (kudlit)
  74. Ikyat
  75. Sukamod
  76. Makasuyayong
  77. Mapunga
  78. Sawaing
  79. diyoy
  80. bijo
  81. giriti
  82. pagnajo
  83. pilpilon
  84. nugisnga
  85. tagpikpik
  86. kuyamoy
  87. hupo
  88. apga
  89. tagtapnan
  90. tapsing
  91. magdahonog
  92. makilas
  93. kayasan
  94. natimuy-ay
  95. dalikyat
  96. malusi
  97. motulijok-tolijok
  98. lagud
  99. naglanay (arang napaglanay nan ako atay)
  100. Mauy-uy

Minainit 401

Source: Mainitnon Gihapon Facebook Group
29 September to 2 October 2011
  1. tayutuhan
  2. tajhup
  3. kulipad
  4. wisik
  5. bugwak
  6. kugsa
  7. kugha - mo ubo na pinakalit na bagan hikugsaan kaw
  8. tigbi
  9. tuklin-tuklin
  10. tuyod-tuyod
  11. nolagutob
  12. humagsang - nagpahituwaw
  13. nagtuplok
  14. taburete
  15. pangagda
  16. piskay
  17. nagkato
  18. nukimas
  19. nagkajamas
  20. han-as
  21. pasiyo
  22. anamon
  23. mahanoy
  24. nagkatulilik
  25. kantong - arang man ka-kantong
  26. napit-oy
  27. buwa
  28. nagkayabad
  29. nalit-ad
  30. mutikig
  31. nagkuradang
  32. mahingas
  33. nubiad
  34. palitokon
  35. pukoon
  36. nubukyad
  37. nagbuskad
  38. tagbadjang
  39. taghanip
  40. ayrihan
  41. ginabsan
  42. katigajunan
  43. nagduka
  44. hingud-an
  45. ngayag-ngag
  46. padayundunan
  47. medyos
  48. tubtubon
  49. bilyako
  50. iugsod
  51. pislango
  52. barag-barag
  53. latagaw
  54. nukanap
  55. ayasan
  56. gihay
  57. isbog
  58. tagawtaw
  59. hunay
  60. weris-werisi
  61. igpati
  62. igmat
  63. haymimismo
  64. namal-is
  65. taglais
  66. gipusi
  67. ugos
  68. tagpi-ot
  69. nawani
  70. tag-agup-op
  71. tagga-id
  72. na-ayangin
  73. terong
  74. sanggutot
  75. bajang
  76. hiligad
  77. banjak
  78. nukanap
  79. nadanas
  80. natumpag
  81. nahumak
  82. hajab
  83. bukong
  84. maapyod
  85. mubiad
  86. ingod
  87. intakbi
  88. matuhad-tuhad
  89. nagkayoring
  90. nagdasa
  91. hubaron
  92. himay-himay
  93. alibugjaw
  94. nagkumbabit
  95. tangon
  96. nagkutima
  97. bakingking
  98. tabardilyo
  99. hapjod
  100. naglamitak

Minainit 301

Source: Mainitnon Gihapon Facebook Group
29 September to 2 October 2011

  1. alid-id
  2. saliring
  3. notambid
  4. nodang-oy - na sa sa abaga
  5. nagduy-ay
  6. manlabsisi
  7. idugno
  8. nopugsit
  9. wagit
  10. taslok
  11. bakingking
  12. dangkoyas
  13. tabardilyo
  14. hapjod
  15. kulitog
  16. nagkutima
  17. tangon
  18. nagkuyombabit
  19. mag-alibugjaw
  20. hubaron
  21. nagdasa
  22. matuhad-tuhad
  23. nagkayoring
  24. nagkaking-kaking
  25. íntakbi - intakbi an manok, taghanapan nan kontra
  26. sakdap
  27. nagkasusanggulit - di na hapit makalitok basin sa kabayong or kapaspas mu-istorya
  28. otoy - grabe kahamok otoy sa una sa may dike
  29. mukariling
  30. esmiringhoy
  31. aguti-ot - nag-aguti-ot na an sayog basin
  32. hugmak - aja ka hugmak adto kita tabangi sa ingod
  33. ingud
  34. nugunob
  35. bukong - bukong sa jeep
  36. hajab
  37. nadanas - nadanas an bukid
  38. kabja
  39. kugad
  40. mahanos
  41. tispak
  42. nokugpa
  43. nodahik
  44. no-abajaw
  45. maaling
  46. ikusipad
  47. bringhinas
  48. dajupak
  49. ilabjog
  50. gama
  51. taghajab
  52. sadsad
  53. nagdegamo
  54. hingkugsaan
  55. nanimbarot
  56. limbarok
  57. gangoy
  58. buyo
  59. kampupoy
  60. inpijod
  61. bujaw
  62. alibugjaw
  63. alingi-ing
  64. bujanggit
  65. nahigumad
  66. nabilwa
  67. umagik-ik
  68. madapay
  69. masampalo
  70. motuyakjo
  71. nagwas
  72. ka-inunungyog
  73. talimogmog
  74. matupig
  75. tajong
  76. pahujong
  77. kamasdakan
  78. nagkapura-pura
  79. ma-antug
  80. dalipasa
  81. ujok
  82. hibilya
  83. magpasagda
  84. kalabtikan
  85. kaaburan
  86. nanigbi
  87. ponggit
  88. magpalingog-lingog
  89. mulaghay
  90. mu-aprag
  91. gulo-gulo
  92. lipat-lipat
  93. kapiloy-loy
  94. tag-dagat
  95. taliwan
  96. mangangkang
  97. nangagkag
  98. ingkib
  99. lud-an
  100. magbagos

Minainit 201

Source: Mainitnon Gihapon Facebook Group
26-28 September 2011
  1. nugak-ang
  2. tagtingko
  3. inlasngi
  4. nagpagitok
  5. hutlok
  6. tagkatoy
  7. nusaing
  8. magtiniblas
  9. nagbanisil
  10. taghap
  11. taliwtiw
  12. magwalakwalak
  13. aliwagan
  14. tagsampalo
  15. tagdabo
  16. madil-ot
  17. malan-o
  18. nogitib
  19. isabod
  20. i tipdog
  21. mahamyot
  22. trabungko
  23. tagkalibusbusan
  24. nagkahibalios
  25. lajog - an nijog nijo 'lajog' na (as adjective)
  26. lajog - si juan hasta si pedro nag lalis man adto depues nag 'lajog' na.(as verb)
  27. lajog - nabalitaan ba nijo na may babaje na tag 'lajog' nan inday sin o?(verb usage)
  28. kinu-a
  29. manalinga
  30. natanak
  31. mahawoy
  32. lap-ak
  33. gutab - gutaba jaon pisi kay di matangtang
  34. baligtos
  35. nagkagiwatay
  36. utingkajon
  37. habwaon
  38. ipahiplig
  39. kulikagon
  40. nagkayamukat
  41. dayakin-as
  42. dayundon
  43. tigsim
  44. nalusngi - nalusngi naman iton imo ilong
  45. taglusngo
  46. nagmusdong
  47. kihay
  48. makagislang
  49. Ikari
  50. hampakon
  51. dajawa
  52. sapijo
  53. kamasdakan
  54. isungib
  55. makatil-is
  56. hingkayasan
  57. nagkaguliyang
  58. wangig
  59. puk-ong
  60. kasab-ungan
  61. nagsan-kijo-kijo
  62. naghiluno
  63. masapi
  64. kajali
  65. motabjog
  66. bajang
  67. way pu-as
  68. maibut
  69. nagkabuagja
  70. nagsinutoy-sutoy
  71. panumbaling
  72. nanyam-id
  73. pagsikaysikay
  74. nangahingag
  75. sampalohon
  76. ayamag
  77. tamag-kujapan
  78. pagpatib-ug
  79. tagi-ti
  80. tagiptip
  81. linais
  82. ungkag
  83. tungkab
  84. lungkab
  85. haja
  86. tuwaw
  87. makatagon
  88. mulumpat
  89. bisgo
  90. bigwis
  91. pijod - pislit
  92. tudlis
  93. suhaw
  94. sagujod
  95. ilaid
  96. amumar
  97. napislok
  98. nanguj-ot
  99. nagsangki-ig
  100. paslaw

CBCP News: Mining threatens 4th largest freshwater lake in PH

SEVEN are in the town of Mainit, Surigao del Norte... of the 15 exploration permits (EP) that the Regional Office 13 (CARAGA) of the Mines and Geosciences Bureau (MGB) of the Environment department approved as of June 30, 2010.

Read more at www.cbcpnews.com and Surigao Today.

If you want to support the protection of Lake Mainit, contact me at pidjangaATgmailDOTcom or 0917-800-4557. Zimm/Peter/Pidjanga