Pidjanga
(Glossogobius giuris) is a freshwater fish native to Mainit Lake. It is called “biya” in Tagalog and “white goby or tank goby” in English. The term “pidjanga” is also sometimes fondly used to refer to the Mainitnons, the people of the Municipality of Mainit, a town in Southern Philippines. This blog hopes to capture potentials of Migrants Pidjangas for the Development of our Town by attempting to document development issues, folk stories, and current concerns, about the Pidjanga — both the fish and the people.
Showing posts with label minainit. Show all posts
Showing posts with label minainit. Show all posts
An Mamalingay (The Fisherman)

The usual scene in the lakeshores of Mainit Lake - fishermen (mamalingay in Minainit) weaving the torn parts of their fishing nets.

The basic fishing equipments of most fishermen in Mainit.
Baroto (fishing boat/banca) - carved from tree trunks and usually without outriggers (katig). One will be amazed at how bouyant these boats are. Riding the baroto on your own requires a great sense of balance.
Baling - fish net with smaller netholes (picture 1, and on the shore in picture 2). Makuha an mga suloy, balolong, bugwan, luyab sanan iban na dagko na isda na mabaling.Pukot - fish net with bigger netholes (on the boat in picture 2). Makuha an dagko na pidjanga, gurami, tilapia, sanan isahay mga lambuyo, hayuan, etc.
Bingwit - Fish hooks. Pandagko na isda sama sa gingaw, kikilo, karpa, etc.
Bigjo - Fishing spear. Makuha isab an gingaw, kikilo, karpa sanan hayuan, pantat, kasili, etc.
Mabayod ang danaw kuman panahon nan habagat.
By: Zimmbodilion Mosende
Dec 23, 2005
Photos by: Jo Marie and John Mark Libarnes
November 2005
Minainit Series - Endangered Fruits of Mainit
Let us preserve our "endangered" fruits in Mainit

I am sure that the old ones and not-so-old ones will still remember the following fruits we enjoyed in the olden days:

I am sure that the old ones and not-so-old ones will still remember the following fruits we enjoyed in the olden days:

1. Pudjusan (pojosan)
2. Mangya
3. Lambunao (wild Lansones kuno ini)
4. Poyangi
5. Tisa
6. Bayono
7. Kayape
8. Pagusi (Nymphea sp.)
9. Kandiis
10. Lomboy (Duhat)
11. Hagashas
12. Mabolo (Diospyros blancoi) aka Velvet Apple and Magcono Tree
13. Mansanitas
14. Hantutuknaw
15. Santa Maria
...etcetera
Mano Banoy suggested that we feature them here and identify how the Pidjanga community could help preserve or propagate these species for our children and grandchildren.
So far, I have featured at least 3, although usually by accident. These are the Kayape, Pagusi, and Mabolo.
What if we ran "Take Photos and get a Lake Mainit Shirt" contest? Whoever is able to take photos of at least 5 of the above will receive a Lake Mainit Shirt (check here). Photos will be featured in the Pidjanga blog and other Surigaonon websites (di ba Monyx?).
Let's see if I can find willing sponsors. What do you think?
PS: Honestly, I have never seen a Mangya, Poyangi, nor a Hagashas in my life.
Sep 7, 2009
Additional contribution from Ranulfo Banzon Lincuna (28 Sep 2011)- mangya
- puyangi
- libas
- tabon tabon
- suwa nan perada
- balibayon
- sijotis
- lambunaw
- kandiis
- banilad
- tambis na puti/puya(native)
- nangka
- hamuyan
- mabolo
- ,lambog
- pagoha
- payaw
- kuyot
- unaw
- sibujin
- karija
- himbabuyna
- duyaw
Jaman

An mamaligjaay nan jaman sa tianggehan nan Mainit (A spice vendor in Mainit market).
Minainit 101 - NOUNS s1.3
1. Jaman (n): panakot (v), panghalo/panluto (t), spices/ingredients (e)
2. Ludj-a (n): luy-a (v), luya (t), ginger (e)
3. Bombay (n): sibuyas (v, t), onion (e)
4. Kago-ko (n): siling dagko/atsal (v), bell pepper (e)
5. Ahos (n): ahos (v), bawang (t), garlic (e)
6. Sibujas (n): sibuyas dahonan (v), onion leaves (e)
7. Kamatis (n): kamatis (v, t), tomato (e)
8. Katumbay (n): sili (v), siling labuyo (t), hot pepper/chili (e)
9. Agridulce (n): lemonsito (v), kalamansi (t), lemon (e)
10. Paminta (n): paminta (v, t), black pepper (e)
Photo By: Zimmbodilion Mosende
June 2003
Jan 15, 2006
Categories: minainit, photos, surigaonon
Minainit Series 101
- Nguta (v): (Vis.), nguya (Tag.), chew (Eng.)
- Ngasab, Sabsab (v): (Vis.), nguya (Tag.), chew (Eng.) [for animals, like carabao]
- Bagduy-bagdoy, Suroy-suroy (v): - (Vis.), pasyal na walang patutunguhan(Tag.), - (Eng.)
- Motibaw, Subajon (v): sunda (Vis.), - (Tag.), follow, trail (Eng.)
- Lubibali, Kibali (c): (Vis.), kunyari (Tag.), for example (Eng.)
- Tap-ingun, Malipa (a): hugaw (Vis.), marumi (Tag.), dirty (Eng.)
- Tagkayudjag, Tagganahan (v): giganahan (Vis.), nagustuhan (Tag.), liked (Eng.)
- Katren-sirahan (a): - (Vis.), - (Tag.), - (Eng.)
- Bagtu (v): - (Vis.), - (Tag.), - (Eng.) [Ex:"Umay bagtu did-on?"]
- Tampalingon, Dapajon (v): sagpaon (Vis.), samplin (Tag.), - (Eng.)
Minainit Series 201
Contributors: Mainitnon Gihapon Facebook Group
26-28 September 2011
- nugak-ang
- tagtingko
- inlasngi
- nagpagitok
- hutlok
- tagkatoy
- nusaing
- magtiniblas
- nagbanisil
- taghap
Minainit Series 301
Contributors: Mainitnon Gihapon Facebook Group
29 September to 2 October 2011
29 September to 2 October 2011
- alid-id
- saliring
- notambid
- nodang-oy - na sa sa abaga
- nagduy-ay
- manlabsisi
- idugno
- nopugsit
- wagit
- taslok
Minainit Series 401
Contributors: Mainitnon Gihapon Facebook Group
29 September to 2 October 2011
29 September to 2 October 2011
- tayutuhan
- tajhup
- kulipad
- wisik
- bugwak
- kugsa
- kugha - mo ubo na pinakalit na bagan hikugsaan kaw
- tigbi
- tuklin-tuklin
- tuyod-tuyod
Minainit Series 501
2 hingag
3 nagduga
4 naghisa
5 bahak
6 karamyag
7 bakeng
8 hugitob
9 tayaban
10 hunay
3 nagduga
4 naghisa
5 bahak
6 karamyag
7 bakeng
8 hugitob
9 tayaban
10 hunay
Minainit Series 601 - OK-OK Series
- tagsok
- dan ok
- pug ok
- pin ok
- hanlok
- tigbak
- sokyu
- naasok
- bugtok (bugtokon an kamote)
- tigsok sa danao
Minainit Series 801
- nubijo
- agigising
- kibit (pinch)
- sag-ob
- utod
- paka (sa lubi)
- patong
- tisis
- pungpong
- utoy (feces)
Mainit Trivia 2006
Test whether you are indeed a Pidjanga! Answer the following:
1. Uno man na barangay kuman an tagtawag sa una na "agong-ongan"?
2. Uno man an makaon na parte nan patong?
3. Sin-o an primero mayor nan municipio nan mainit?
4. Uno na sopas an puya na may asukar na puti?
5. Uno an tinuod na ngayan ni Tahid?
6. Uno an kujaji?
7. Hain na barangay an "sitio bobaongon"?
8. Uno an lain na tawag sa mga kongking?
9. Sin-o an Presidente nan MainitDotOrg (2002)?
10. Unoy iningles nan tungaw?
11. Unoy ngayan nan gamay na hayuan?
12. Uno an pinakagamay na isda sa danaw na makaon? Kasagaran paksiwon ini.
13. Uno man na barangay kuman an tagtawag sa una na "hacienda"?
14. Hain na barangay an "sitio tanhawaan"?
15. Uno an bangati??
16. Pagngayan nan isa ka barangay na agian nan "suba nan mainit"?
17. Hain na baranggay an ‘sitio tag-ayan’?
18. Hain na barangay an "sitio gasipan"?
19. Sin-o an primero Mainitnon na nag-eskuyla sa Harvard?
20. Kanin-o tagngayan an Mondano St.?
21. Kun-o an pista nan Baranggay Mabini?
22. Uno an trabungko?
23. Uno na mananap na makaon an makit-an sa sa ubod nan lubi? Anak ini nan bagang!
24. Uno na baranggay adecer kaw makaabot nan Baranggay Dayano?
25. Uno an sibujin?
26. Uno an kendi (candy) na hinimo sa asukar o kamay sanan gata nan lubi?
27. Unoy iningles nan sambuyanay?
28. Uno an ngayan nan dako na banga?
29. Pagngayan nan isa ka barangay na agian nan "suba nan mayag"?
30. Sin-o an Patron nan Pista nan Baranggay Magpayang?
To get the answer key, email you answer to pidjanga@gmail.com
Matsalam
Zimm/Peter
Jan 1, 2006
Categories: misc
1. Uno man na barangay kuman an tagtawag sa una na "agong-ongan"?
2. Uno man an makaon na parte nan patong?
3. Sin-o an primero mayor nan municipio nan mainit?
4. Uno na sopas an puya na may asukar na puti?
5. Uno an tinuod na ngayan ni Tahid?
6. Uno an kujaji?
7. Hain na barangay an "sitio bobaongon"?
8. Uno an lain na tawag sa mga kongking?
9. Sin-o an Presidente nan MainitDotOrg (2002)?
10. Unoy iningles nan tungaw?
11. Unoy ngayan nan gamay na hayuan?
12. Uno an pinakagamay na isda sa danaw na makaon? Kasagaran paksiwon ini.
13. Uno man na barangay kuman an tagtawag sa una na "hacienda"?
14. Hain na barangay an "sitio tanhawaan"?
15. Uno an bangati??
16. Pagngayan nan isa ka barangay na agian nan "suba nan mainit"?
17. Hain na baranggay an ‘sitio tag-ayan’?
18. Hain na barangay an "sitio gasipan"?
19. Sin-o an primero Mainitnon na nag-eskuyla sa Harvard?
20. Kanin-o tagngayan an Mondano St.?
21. Kun-o an pista nan Baranggay Mabini?
22. Uno an trabungko?
23. Uno na mananap na makaon an makit-an sa sa ubod nan lubi? Anak ini nan bagang!
24. Uno na baranggay adecer kaw makaabot nan Baranggay Dayano?
25. Uno an sibujin?
26. Uno an kendi (candy) na hinimo sa asukar o kamay sanan gata nan lubi?
27. Unoy iningles nan sambuyanay?
28. Uno an ngayan nan dako na banga?
29. Pagngayan nan isa ka barangay na agian nan "suba nan mayag"?
30. Sin-o an Patron nan Pista nan Baranggay Magpayang?
To get the answer key, email you answer to pidjanga@gmail.com
Matsalam
Zimm/Peter
Jan 1, 2006
Categories: misc
Minainit Series 901
- sapukado - hi blood
- tagaylo - imo aho
- masapya - d kon hamis
- tagkayo - nokugang na
- luwak - ober d bakod
- manginod - manduyod
- kabkab - fan for keeping fire - same
- ngujet - mubo an dila
- matibway kutob sa ginhawa
- tagbaktot no manners
Minainit Series 1001 - Parts of the Body
- uyo - e: head
- utok - e: brain
- buhok** - e: hair
- hubon - e: fontannelle
- alipudhan - e.hair whorl
- wayong - e: face
- mata** - e: eye
- kilay** - e: eyebrow
- pilok*- e: eyelash
- kalimutaw* - e: iris
Minainit Series 1101 - Mga Mananap (Hajop)
Hajop
- Hagwason (cobra)
- Hugos
- Ibid
- Tambukaka (flying lizard)
- Alimatok (leech)
- Tambilayang (flying lizard)
- Kigwa (pinworm)
- Kagwang (flying lemur)
- Buot
- Kago
Minanit Series 1201 - Favorite and Unusual Expressions
1. Way timik an lagong (way budjong, arang ka hilom)
2. Pila ray ibutad nan habuy (dili na hamokon an pagkaon, igo ra para kusog na gamiton pagbutad nan habuy)
3. Hangaw-hangaw sa Bad-as (way panhimangkaagan, sa tagalog pa "tanga")
4. Ikaw pasingud pa, ako pabalik na (bagan binuslan ra ini sa tagalog na expression)
5. An gaba, dili magsaba (karma)
6. Mas mahamok na ako nakaon na bugas kay sa imo (igtagsa nan sa tagalog na "marami ka pang bigas na kakainin", amo?)
7. Hala , banat kay awa-aw (ikaw ra sa lamesa moka-on? inday kun amo ini! bagan, samtang sajo pa (awa-aw, dili dugyom), banati pag tarbaho (o kaon))
8. Tampalingon an tubig, sa wayong ra pauli (bagan kun imo ra lumon an imo pasipad-an o pakasipgan, sa imo ra sab pamilya balik ang kasipog)
9. Ajaw magsalig bansilay sa imo na pagkapiskay, kay kun di kaw dutlan sa wasay bukbok sanan anay amoy mopatay
10. Mag-uno man an kaanindot amo ra nan panyo na dunot sa kaban dili mapiot
11. Palawodlawod mouli sa tugbungan
12. Pili nan pili sa pinil-an ra mouli
13. An bato ligid-libot way mokapot na lumot
14. Jari si capitan Verina pandong sa mga kainit, hanig sa mga kasakit
15. An pagdalidali nohamtong sa pagkabali
16. Palawod-lawod muoli man gihapon sa higad
17. Sendo natural no pwede kabalhin
18. Waya raba gajud apat na mag-una
19. Baki ajaw magsalig sa dakong linaw, kay pag abot sa dakong huyaw modagan ka sa dakong liki
20. Jari na sa ako pahak (Jari na sa ako piso)
21. Uman ton sili kay mohayang dajon
22. Mopatay kay mayaot
23. Salig ajaw laum
24. Dila ra an way labod
25. Simbako lagung balik sa naglaong
26. An dili mamati sa lubnganan pauli
27. Sandukon ko bisan dunot (dawaton gihapon bisan sa kasipganan)
28. Ikaw sama sa tungaw na nakatunutong sa karabaw (naka pwesto nan marajaw medyo hambog na)
29. Puno na ang gantangan (hurot na an pailob)
30. Uman silom-silomon pa man kon mahimo mo koman (manana habit)
31. Mag sauli-an kita nan kandila (magkalimtanay na)
32. Kay adtoy nabaho (hambog na way nahimo)
33. Ang kahoy na hamok bunga dugokon nan kalanggaman na maniba, pero kon aya na,waya nay magpakita (mga wayay pabayos)
34. Sundang na kahila-an nan kabdus (manganguy)
35. Nag san pa ibid-ibid an baja bebang (nag pa ka aron ingnon)
36. Pag dako an butones, dako an uhales (pag gastos sa insakto)
37. Ang panginabuhi sama sa manok na kah-kah tuka ra lamang (ig-igo ra an panginabuhi)
38. Wayay utang na dilil pagbayaran (an makasakit sa isig ka tawo, pag bayaran nan kasakitan)
39. Credit is good but we need cash (Marajaw an mangutang pero cash ang gikinahanglan)
39. Ang kinabuhi madaub-madajang, mapuya-maputi (imo pa koman,sunod ako naman)
40. Ayok sa tusan ayok sa banban
41. Wayay komo mag paubos kay sa mag pataas
42. Pilay payad nan unggoy
43. Ang panahon ray agdon
44. Nag lantaw sa linaw, napatay sa uhaw
45. Ugsa ini masin utot utot,kay kusog man an panuhot
46. Ajaw pagtamak ngari kay ako ini tuwad
47. Nobija sa lugaw kay mokadto sa bahaw
48. Kay uman bala si sisoy kay magpadabdab
49. An dili mag antos dili masantos
50. An hambog ni colas pauli sa lawas
51. Ajaw pag daba daba i ton ako duga kay dili kon ikaw an nag ugos nan iton
52. Uno man nagmanya man an puja
53. Pagsakit man ton imo baho makagaba man
54. Ma-ayo ang barog, apan ang tiyan nagakurog
55. Marajaw pa igsilingan an aswang kay sa kawatan
56. The man in the mango tree (Ang tawo way siguro) HAHAHAHA
57. Nabughat (relapse) kay nudayag sa kapajas (waya maka-angut noubay sa asawa)
58. Old carabao's eats young grass (sabotabol) HAHAHAHA
59. Hapyas de lana dukyat de bala
60. Kay oman magpa uyan nan asin
61. Paingon.ingon aron ingnon
62. Saway bayagon parehas tabtabon
63. Sa atubang amora nan berhin pagtalikod sigbin
64. An kinabuhi amoranan paja nadaub nadajang
65. Kun hain may aso didto may kayajo66. An gaba dili parehas nan sili na mohayang dajon
67. An kaaduhan di parehas
68. An bakak ni Sisoy makagaba
69. Uno dili mukaon nan unod kay muhigup ra nan sabaw
70. Atiki ko loy
Wuhooo... 70 entries... and I find many expression quite funny. Some are really originally-Minainit. Many have similarities with other expressions elsewhere in the Philippines (and old proverbs).
Minainit Series 1301 - Mga Mamang
Mamang (Insects)
- Mayajing (bee)
- Kujamis (stingy bee)
- Suyom/mamang (black ant)
- Samboyanay (dragon fly)
- Kayambuto(big black ants)
- Abatud (beetle pupae)
- Bagang (beetle)
- Timos (mole cricket)
- Uyangito (scorpion)
- Kijumad - newly hatched lice
Kayag-kayag
Bi-i, jari an kayag-kayag sa Purgatoryo!
Jari isa ka kayag nanghinaut nan malinawon sanan malipayon na pag-saulog nan kayag-kayag did-on sa Mainit, Surigao del Norte. Zimm/Peter
(The Philippines is on holiday on 1 November 2006 in commeration of All Souls Day).
Oct 31, 2006
Jari isa ka kayag nanghinaut nan malinawon sanan malipayon na pag-saulog nan kayag-kayag did-on sa Mainit, Surigao del Norte. Zimm/Peter
(The Philippines is on holiday on 1 November 2006 in commeration of All Souls Day).
Oct 31, 2006
Minainit Trivia - Series 2
Jari tukod-tukod ni Mano Noli Lincuna:
1. Pina ka una na sundalo sa Mainit.
2. Hain dapit an Urios Street?
3. Mga Sarah Geronimo, Nora Aunor, Diomedes Maturan, Jed Madela nan Mainit ?
4. Hain an lugar na tag laong Mandijao, Bo-bo, sanan Dayangdang?
5. Kagan-o nahitabo an pinaka kusog na bagjo sa Mainit (pede tuig ra)?
6. Haman dapit an tag laong Campo Langit?
7. Uno inin tag laong na "mayam-an"?
8. Ang unang Mainitnon naka tungtong nan UP.
9. Sin-o si Apolonio Abron?
10. Unoy tag laong na Balibayon?
11. Pila ka Acacia Tree sa down town Mainit, hapit na matawag na centennial tree?
12. Locate the first Mainit Municipal Building.
Jari ako wild guesses:
1. Jadton mga sakop ni sakop nan USAFFE lakip na si Iyo Bos PatiƱo
2. Sa Butuan City
3. Mahamok - lakip na sila auntie cenang sanan ija mga kabataan
4. Location of these sitios
Mandijao - Quezon (near the cemetery)
Bo-bo - San Isidro
Dayangdang - Magsaysay (adjacent to Mapaso)
5. 1964 Louie or 1984 Nitang
6. Tolingon
7. Mayam-an is a contained (tin or box) of bodjo leaves, mam-on fruit, apog, etc
8. Noli Lincuna
9. Puloy? os si Kartabon?
10. Balibayon also called Perada is local lemon. Jaman sa kinilaw.
11. Acacia Trees in Poblacion Mainit , Rizal Street
1) sa municipio atbang sa ila mano lalo salino
2) sa ila iyo tiyoy
3) iya mayang salino, Beltran Street
4) kan iyo auxencio mordido, Montaner Street
5) atbang sa ila iyo bedong mozol likod nan simbahan sa una,
6) sa kanto nan SNA atbang nan bayay ni james salino. liko pasingod sa rizal street
7) sa palileo st. corner nan rizal.
12) Location of original Mainit Municipal Building - Present day (2013) Quezon Elementary School (QES)
1. Pina ka una na sundalo sa Mainit.
2. Hain dapit an Urios Street?
3. Mga Sarah Geronimo, Nora Aunor, Diomedes Maturan, Jed Madela nan Mainit ?
4. Hain an lugar na tag laong Mandijao, Bo-bo, sanan Dayangdang?
5. Kagan-o nahitabo an pinaka kusog na bagjo sa Mainit (pede tuig ra)?
6. Haman dapit an tag laong Campo Langit?
7. Uno inin tag laong na "mayam-an"?
8. Ang unang Mainitnon naka tungtong nan UP.
9. Sin-o si Apolonio Abron?
10. Unoy tag laong na Balibayon?
11. Pila ka Acacia Tree sa down town Mainit, hapit na matawag na centennial tree?
12. Locate the first Mainit Municipal Building.
Jari ako wild guesses:
1. Jadton mga sakop ni sakop nan USAFFE lakip na si Iyo Bos PatiƱo
2. Sa Butuan City
3. Mahamok - lakip na sila auntie cenang sanan ija mga kabataan
4. Location of these sitios
Mandijao - Quezon (near the cemetery)
Bo-bo - San Isidro
Dayangdang - Magsaysay (adjacent to Mapaso)
5. 1964 Louie or 1984 Nitang
6. Tolingon
7. Mayam-an is a contained (tin or box) of bodjo leaves, mam-on fruit, apog, etc
8. Noli Lincuna
9. Puloy? os si Kartabon?
10. Balibayon also called Perada is local lemon. Jaman sa kinilaw.
11. Acacia Trees in Poblacion Mainit , Rizal Street
1) sa municipio atbang sa ila mano lalo salino
2) sa ila iyo tiyoy
3) iya mayang salino, Beltran Street
4) kan iyo auxencio mordido, Montaner Street
5) atbang sa ila iyo bedong mozol likod nan simbahan sa una,
6) sa kanto nan SNA atbang nan bayay ni james salino. liko pasingod sa rizal street
7) sa palileo st. corner nan rizal.
12) Location of original Mainit Municipal Building - Present day (2013) Quezon Elementary School (QES)
Subscribe to:
Posts (Atom)
Maradjao karadjao, Pilipinas!
Welcome to the online home of the Pidjangas from the Municipality of Mainit, Surigao del Norte, PHILIPPINES . Pidjanga, Pedianga, Pijanga, Pedjanga... amo ra ton... gikan sa ato danao! For comments and suggestion contact me at pidjanga@gmail.com.
CBCP News: Mining threatens 4th largest freshwater lake in PH
SEVEN are in the town of Mainit, Surigao del Norte... of the 15 exploration permits (EP) that the Regional Office 13 (CARAGA) of the Mines and Geosciences Bureau (MGB) of the Environment department approved as of June 30, 2010.
Read more at www.cbcpnews.com and Surigao Today.
Read more at www.cbcpnews.com and Surigao Today.
If you want to support the protection of Lake Mainit, contact me at pidjangaATgmailDOTcom or 0917-800-4557. Zimm/Peter/Pidjanga


